23 marca 2017

Co widzi dziecko w pierwszych miesiącach życia?

dziecko

Większość z nas nie zdaje sobie sprawy, że wzrok niemowlaka kształtuje się przez kilka pierwszych miesięcy jego życia. Jego oczy potrzebują ćwiczeń, by zacząć widzieć prawidłowo. O tym, jak i co widzi dziecko oraz o sygnałach, które powinny wzbudzić naszą czujność opowiada dr Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

Jak rozwija się wzrok noworodka?dziecko

Noworodek w pierwszych czterech tygodniach życia widzi bardzo słabo – ok. 5% tego, co widzi osoba dorosła. Przy czym warto zaznaczyć, że maluch dobrze widzi przedmioty znajdujące się w odległości 20-30 cm od swojej twarzy (np. twarz pochylającej się nad nim mamy czy taty). Wszystko, co znajduje się w dalszej odległości jest rozmyte – przypomina patrzenie przez półprzezroczystą szybę. Jednak jego wzrok rozwija się w bardzo szybkim tempie. Z miesiąca na miesiąc poprawia się także jego ostrość widzenia – u tygodniowego dziecka jest on ona ok. 30 razy gorsza niż u osoby dorosłej.

„Oczy i mózg już od poczęcia rozwijają się razem tworząc niejako jeden organ widzenia – to mózg tworzy obrazy, ale oczy są narzędziem ludzkiego widzenia” – tłumaczy dr Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej. „Pod koniec drugiego miesiąca ciąży dziecko ma już właściwie wykształcone wszystkie elementy gałki ocznej”  – dodaje dr Styszyński.

Co i jak widzi niemowlak?

W pierwszym miesiącu życia możemy mówić o widzeniu peryferyjnym – noworodek widzi lepiej to, co znajduje się na obrzeżach pola widzenia niż w centrum. Ok. 2-3 miesiąca zaczyna nawiązywać kontakt wzrokowy z rodzicami i reagować na niego np. uśmiechając się. W tym czasie pojawia się także widzenie stereoskopowe – zdolność obu oczu do równoczesnego widzenia tego samego, czyli np. dziecko nie musi już poruszać główką, by śledzić poruszający się przedmiot. Ponadto wzrasta w tym okresie również jego zdolność widzenia szczegółów (niemowlak dostrzeże np. guziki na sweterku misia). Pełną gamę kolorów dziecko pozna do 4-go  miesiąca życia, wówczas stanie się także wrażliwe na odcienie szarości czy pastele barwy. Natomiast do ósmego miesiąca życia maluszka – jego ostrość wzroku poprawi się aż ośmiokrotnie.

Trening dla oczu

Oczy dziecka potrzebują ćwiczeń, by zacząć widzieć prawidłowo:

„Zarejestrowanie obrazu przez oczy dziecka nie wystarczy – jego mózg musi go jeszcze zinterpretować, a tego uczy się przez wiele miesięcy” – podkreśla dr Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

Zabawki mogą mieć pozytywny wpływ na rozwój dziecka, w tym także na rozwój jego wzroku, jednak należy je właściwie dopasować – czyli zgodnie z tym, co aktualnie dziecko widzi.

W pierwszych czterech tygodniach życia niemowlak nie rozpoznaje wszystkich kolorów. Dlatego, najlepszym treningiem dla miesięcznego dziecka będzie zabawa przedmiotami o kontrastowych barwach – zabawki powinny mieć duże i kontrastowe wzory jak biało-czarne kropki czy szerokie pasy.

W drugim miesiącu życia uwagę maluszka przykuwają już jednolite, ale intensywne kolory. Dobrym pomysłem będzie wówczas zawieszenie nad jego łóżeczkiem np. dużych figur geometrycznych w wyrazistych kolorach, takich jak: czerwony, żółty czy zielony.

W 3-6 miesiącu życia, dziecko chętnie obserwuje wyrzucane przez siebie zabawki – w tym czasie uczy się przewidywać, gdzie znajdzie się za chwilę poruszający się przedmiot. Ponadto poznaje w ten sposób związki przyczynowo-skutkowe. Dlatego w tym czasie chętnie będzie bawiło się również kolorową, piszczącą albo grającą grzechotką. To też idealny czas także na zamontowanie nad łóżeczkiem dziecka karuzeli z poruszającymi się zabawkami.

Zabawki manipulacyjne, czyli takie w których trzeba wykazać się koordynacją wzrokowo-ruchową (coś nacisnąć, przekręcić etc.), można zaproponować dziecku ok. 7 miesiąca życia – do tego czasu wzrok malca wyostrza się do tego stopnia, że jest ono w stanie zauważyć nawet mały szczegół na zabawce.

Pamiętajmy, że oglądanie i dotykanie różnych przedmiotów to dla dziecka najlepsza lekcja widzenia.

Kiedy wizyta u specjalisty?

„Jeśli dziecko nie zezuje, prawidłowo reaguje na to, co dzieje się w otaczającej go rzeczywistości to pierwsze badanie u specjalisty powinno odbyć się ok. 3-go roku jego życia. Jeśli natomiast rodzice mają wadę wzroku, wówczas – nawet jeśli maluch nie zezuje i reaguje prawidłowo – jego narząd wzroku powinien być zbadany ok. 12 miesiąca życia”  – radzi dr Andrzej Styszyński, okulista i ekspert Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej.

W przypadku stwierdzenia wady wzroku, okulista lub optometrysta, może zalecić noszenie okularów – nawet kilkumiesięcznemu dziecku. To szansa na wczesne skorygowanie wady wzroku.

Więcej informacji na temat wad wzroku, sposobów ich korekcji oraz specjalistycznych badań, można znaleźć w filmach edukacyjnych Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej, zrealizowanych pod merytorycznym patronatem Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, z udziałem optyków, optometrystów i okulistów. Materiały dostępne są pod adresem: http://www.krio.org.pl/filmy-edukacyjne         

————————————————————————————————————————————————–

Dodatkowe informacje:

„Powyższe artykuły są własnością Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej (KRIO). KRIO wyraża zgodę na ich pobieranie/kopiowanie mediom oraz optykom, zrzeszonym w cechach KRIO.”

Krajowa Rzemieślnicza Izba Optyczna (KRIO) – instytucja zrzeszająca obecnie 7 cechów optycznych, których członkowie prowadzą około 900-set salonów, sklepów czy też usługowych pracowni optycznych. Jej początki sięgają lat siedemdziesiątych XX wieku, kiedy to środowisko optyków miało swoją reprezentację  w ramach Komisji Branżowej usytuowanej przy ówczesnym Centralnym Związku Rzemiosła (CZR), a od 1996 r działający pod nazwą Związek Rzemiosła Polskiego (ZRP).

Jednym z fundamentalnych warunków, pozwalających na przynależność do Cechu Optycznego, jest posiadanie kwalifikacji zawodowych i co najmniej trzyletni staż pracy. Ponadto, jednym z podstawowych dokumentów obowiązujących osoby zrzeszone w cechach optycznych jest Kodeks Etyczno-Zawodowy Optyka. W ten sposób KRIO bierze na siebie część odpowiedzialności za działanie zrzeszonych optyków, dając tym samym świadectwo ich umiejętnościom i kompetencjom.

KRIO systematycznie szkoli zrzeszonych optyków, współpracując w tym zakresie z ośrodkami akademickimi, takimi jak: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, Uniwersytet Warszawski, jak też Politechnika Wrocławska.

Kontakt dla mediów:

38PR & Content Communication

 Justyna Giers, Tel. 514 550 996, Marcin Ścigała, Tel. 517 379 253