NIEBEZPIECZNI POLSCY KIEROWCY? O SWOICH WADACH WZROKU DOWIADUJĄ SIĘ DOPIERO PODCZAS WIZYTY U SPECJALISTY

Chyba nikt nie ma wątpliwości, że prowadzenie jakiegokolwiek pojazdu – czy jest to rower, motocykl czy auto – wymaga umiejętności, skupienia i uwagi. Od rozsądku i kondycji fizycznej kierowców w bardzo dużej mierze zależy bowiem bezpieczeństwo na drodze. Niestety jak pokazują wyniki badań przeprowadzonych w Pracowni Fizyki Widzenia i Optometrii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kierowcy po 40. r.ż., mają problemy ze wzrokiem, o których dowiadują się najczęściej dopiero podczas obowiązkowych badań u specjalisty. Dotyczy to zarówno kierowców zawodowych, jak i „przeciętnego Kowalskiego”. O tym, że jakość widzenia ma wpływ na bezpieczeństwo na drodze, opowiada prof. dr hab. Ryszard Naskręcki (UAM), wspierający aktywnie programy edukacyjne Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej (KRIO).

Nieprawidłowe widzenie i jego wpływ na organizm

Widzenie to proces mózgowy – nasze oczy pełnią tylko funkcję rejestratorów, natomiast samo widzenie „odbywa się” w mózgu. Dlatego, jeśli mamy wadę wzroku, której nie jesteśmy świadomi lub którą bagatelizujemy (jak np. zaburzenia ostrości widzenia) – wówczas nasze codzienne funkcjonowanie staje się nieuświadomioną „męczarnią”, ponieważ nasz mózg zaczyna korygować te niedoskonałości widzenia kosztem innych ważnych funkcji np. koncentracji uwagi. Wszystko zaczynamy więc robić wolniej, czemu mogą towarzyszyć bóle głowy. Przez to stajemy się… niebezpieczni, ponieważ szybkość naszych reakcji jest mniejsza, co jest szczególnie ważne w przypadku kierowców. Zagrożenie wzrasta, jeśli kierowca – z nieuświadomioną i niekorygowaną wadą wzroku – prowadzi auto nocą, kiedy to znacząco pogarsza się percepcja wzrokowa, a ponadto kierowca jest bardziej zmęczony.

Jak pokazują badania…

Nie ulega wątpliwości, że bezpieczeństwo w ruchu drogowym zależy od bardzo wielu czynników w tym od „stanu” kierowcy, a w szczególności od jego sprawności wzrokowej. A z tym bywa różnie, o czym świadczą badania przeprowadzone w Pracowni Fizyki Widzenia i Optometrii UAM. 2/3 zbadanych kierowców stwierdziło, że widzi dobrze lub bardzo dobrze, chociaż aż połowa z nich była nieskorygowana optycznie – stwierdzono, że po 40. roku życia często ujawniała się ukryta nadwzroczność, kompensowana wcześniej dzięki akomodacji. Ponadto około 2/3 zbadanych kierowców nie używało okularów i tyle samo z nich wykonywało badania ostrości wzroku co 5 lat lub rzadziej.

„Nasze badania pokazały, że dla większości tych kierowców przez szereg lat dominującą, a często jedyną formą oceny stanu układu wzrokowego była i pozostała…. samoocena” – komentuje prof. dr hab. Ryszard Naskręcki z UAM, wspierający aktywnie programy edukacyjne Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej (KRIO).

Wiek ma znaczenie

W ostatnich latach istotnie wydłuża się czas trwania życia i czas aktywności nie tylko zawodowej. Obecnie w krajach rozwiniętych ponad 25% populacji ma więcej niż 50 lat. Z tym faktem demograficznym związany jest gwałtowny wzrost liczby kierowców-seniorów. W Polsce ponad 20 mln osób posiada prawo jazdy. W zdecydowanej większości przypadków dokument ten został wydany bezterminowo, a posiadający je kierowcy wykonali konieczne badania narządu wzroku jeszcze przed jego otrzymaniem. Ponadto szacuje się, że ponad 40% proc. kierowców zawodowych w Polsce ma obecnie ponad 45 lat!

Badania zmian w układzie wzrokowym związanych z wiekiem pokazują, że zmniejsza się wrażliwość na kontrast, wzrasta wrażliwość na olśnienie oraz narasta upośledzenie pola widzenia. Wykazano, że ilość światła docierająca do fotoreceptorów oka osoby 60-letniej stanowi nie więcej niż 30% ilości światła docierającego do oka 20-latka. Zmiany te skutkują nie tylko pogorszeniem jakości widzenia, ale wpływają na przykład na radykalne wydłużenie czasu reakcji kierowcy. Jakość widzenia ulega dalszemu pogorszeniu, jeżeli kierowcy z wadami wzroku nie badają regularnie oczu. Możemy temu zapobiec korygując wady wzroku używając okularów korekcyjnych lub soczewek kontaktowych.

Na zakończenie należy podkreślić, że wszystkie wyżej zdefiniowane ograniczenia jakości widzenia mają charakter obiektywny i są nieuniknione. Każdy kierowca powinien odwiedzić autoryzowany salon optyczny KRIO, gdzie profesjonalny optyk rzemieślnik pomoże zadbać o wzrok.

Film z udziałem ekspertów KRIO nt. jakości widzenia kierowców można obejrzeć poniżej.

Więcej informacji na temat wad wzroku, sposobów ich korekcji oraz specjalistycznych badań, można znaleźć w filmach edukacyjnych Krajowej Rzemieślniczej Izby Optycznej pod adresem: https://krio.org.pl/filmy-edukacyjne